İnceleme ve irdeleme için iki ayrı A sınıfı amplifikatör yaptık. Bu amplifikatörlerin tek farkı çıkış katlarıydı. Birinde BJT diğerinde ise lateral MOSFET ler kullanılıyordu. Diğer kısımları tamamen aynıydı. Hatta aynılık konusunda o kadar ileri gidilmişti ki, kablolar, baskı devreler, klemesler, dirençler, kondanslar vs.. tamamen match edilmişti. Kaynak olarak aynı cd ve player kullanıldı ve iki amp arasına bir anahtar konularak seçim tapıldı.
Dinleyciler, cd kaydını dolduran caz grubuydu ve kendi doldurdukları cd yi dinlediler. Kayıt ağırlıkla davul ve bas tan oluşuyordu.
Dinleyicilerin tamamı hangisi olduğunu bilmeden ve birbirlerinden bağımsız olarak dinledikleri halde BJT li amplifikatörü seçtiler.
Aslında MOSFET le BJT arasındaki fark, ikizler kadardır. Ne dinlediğinizi biliyorsanız farkı anlayabilirsiniz. Aynen ikizleri annelerinin tanıdığı gibi.
Temel fark teknik olarak şundan kaynaklanır;
MOSFET ler çalışma mantığı olarak değişken direnç gibi davranır, yani potansiyometre gibi. Bu bağlamda çift harmonikler üretirler. 2-4-6 ...
BJT ler ise daha yavaş çalışırlar ve çıkış salınımları daha yumuşaktır. Doğal olarak tek sayılı harmonikler üretirler, 3-5-7..
Sonuçta eğer vurmalı çalgılar dinliyorsanız ve kulaklarınız 1dB hassasiyete sahipse BJT kullanmalısınız.
Üflemeli çalgılar dinliyorsanız ve yine 1dB lik kulağınız varsa o zaman MOSFET li dinlemelisiniz.
Ancak normal bir dinleyici (3dB) bunları ayırt edemez. Ancak kendi kayıtlarını dinleyip hatalarını bulmak isteyen orkestra şefleri ve enstrümentalistler veya vokalistler (Nihat Doğan türevleri değil!) için ciddi olmamakla birlikte farklar vardır.
Sonuç olarak şunu diyebilirim; Tüplü amplifikatörlerin sesi güzeldir. Uzun yıllar dinledim. Ancak gerçekçi değildir. Hiçkimse asla ve kat-a bir tüplü amplifikatörde drum hatalarını gözlemleyemez!
Oysa bir BJT li amplide bu mümkündür. Yarı iletkenlerin sesleri tüplüler kadar hoş olmayabilir, ama yorum yapmazlar. Yani hataları bütün çıplaklığıyla ortaya koyarlar. Tercihim yarıiletkenden yanadır. BJT mi MOSFET mi derseniz ayırt etmek güçtür derim."
Arada benim de yorumlarım var haliyle. Ama bana biraz derin bir mevzuymuş gibi geldi.
Umarım tatmin olmuşsundur.
NOT: DİY AUDİO'dan ALINTIDIR...